blokmenu drachten-v2blokmenu gorredijk-v2blokmenu oosterwolde-v2blokmenu zorgvlied-v2

leger vergeten

Op 20 september 1870 vond de slag bij Rome plaats. De pauselijke troepen van Paus Pius IX verloren de laatste strijd om het behoud van de Kerkelijke Staat, het Patrimonium Petri. De Italiaanse eenwording werd hierdoor een feit. Eerder bestond Italië uit meerdere staatjes en koninkrijken, waaronder het grondgebied van de Paus, toen kerkelijk en wereldlijk leider. Zijn grote tegenstanders waren koning Victor Emanuel II van Sardinië in het noorden en koning Frans II van Sicilië in het zuiden. De Kerkelijke Staat lag in het midden.

De eerste oorlogshandelingen vonden al plaats in 1849 waarbij Rome werd veroverd en de paus verblijf in Napels kreeg aangeboden. Napoleon III mengde zich in de strijd en steunde de paus zodat deze kon terugkeren naar Rome. Om de bedreigingen het hoofd te bieden kreeg de paus in 1860 een eigen leger met als kern de beroemde zouaven (pauselijke zouaven). De eerste slag vond plaats bij Castelfidardo en werd een grote nederlaag voor de pauselijken. Na de conventie van 1864 deed de paus een dringende oproep aan de wereld en daarna stroomden de vrijwilligers in groten getale toe.

In totaal kwamen meer dan 11.000 jonge ongehuwde jongemannen uit verschillende landen naar Rome. Nederland leverde 3181 soldaten waarvan 74 uit de provincie Friesland. Het pauselijk leger streed in verschillende veldslagen waarbij de slag om Mentana wel een der bekendste is geworden. Ondanks dat de zouaven in de minderheid waren (5.000 tegen 15.000), werd deze slag door hen gewonnen. Op 20 september 1870 werd in Rome de laatste slag gestreden en dit betekende het einde van de pauselijke staat. De paus werd gevangene in zijn eigen paleis.

Pas in 1929 bij het verdrag van Lateranen werd Vaticaanstad, onder paus Pius XI,  het laatste kleine stukje van de pauselijke staat. De Nederlandse vrijwilligers hadden in Oudenbosch hun vertrekpunt en reisden daarna door naar Brussel en Marseille en vandaar naar de havenplaats Civitá Vecchia. Bij terugkomst waren velen van hen hun Nederlanderschap verloren wegens dienst in een buitenlands leger. In de gevechten verloren 22 Nederlanders hun leven, waaronder Simon Franken uit Dronrijp. 

Over de geschiedenis van de Friese zouaven is, ter gelegenheid van de 150e. herdenking van de slag om Rome, een boek verschenen. De titel van het boek, geschreven door pastoor Henk Nota, luidt:

“Een vergeten leger, geschiedenis van de Friese Zouaven”.

Het boek is te bestellen via:

e-mail: info@archiefrkfriesland.nl of: hnota@home.nl en kost € 22,50  exclusief portokosten. Afhalen op ons kantoor in Bolsward kan ook (woensdags van 9-16 uur): Stichting Archief- en Documentatiecentrum voor r.k. Friesland, Grote Dijlakker 12, 8701 KV, tel. 0515-336804

 

Claranieuws

column-van-de-bisschop-2   Eucharistische aanbidding In de afgelopen maanden is de aanbidding van Christus in het Allerheiligste Sacrament in sommige parochies...
een-vergeten-leger-geschiedenis-van-de-friese-zouaven Op 20 september 1870 vond de slag bij Rome plaats. De pauselijke troepen van Paus Pius IX verloren de laatste strijd om het behoud van de Kerkelijke...
bijzonder-bijeenkomst   Bijzonder bijeenkomst: Share the Journey op 25 september in Groningen Uitnodiging voor een bijzondere bijeenkomst met Mgr. van den Hout, Hella...
bonifatius-academie   September: Bonifatius Academie start met cursussen en publiekslezing   Voorjaarscursussen van de Bonifatius Academie, onderbroken door...
column-van-de-bisschop Kindervragen aan de bisschop Op 24 augustus was ik te gast op de Sint-Henricusschool te Klazienaveen voor de viering van het 100-jarig bestaan. Het is...
kerkelijk-leven-op-1-5-meterHier kunt u het protocol lezen dat voor iedereen geldt die naar de kerk komt om een viering bij te wonen of op een andere manier van het kerkgebouw...
het-levensverhaal-van-clara-van-assisi Peter Vermaat, dichter-verteller en eindredacteur Franciscaans Leven vertelt over het leven van Clara van Assisi
pastoraal-beleidsplanHier kunt het Pastoraal Beleidsplan van de H. Clara van Assisi parochie lezen.  Missie, doelen en beleid worden beschreven. Op grond van het...
periodieke-schenking-aan-de-kerk Periodiek schenken aan de kerk Een periodieke schenking is een gift aan de kerk die schriftelijk is vastgelegd in een schenkingsovereenkomst. De...